Gegevens:

Categorie:
Autobiografisch
Geplaatst:
6 mei 2018, om 12:25 uur
Bekeken:
123 keer
Aantal reacties:
0
Aantal downloads:
35 [ download ]

Score: 0

(0 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"Een grote verachting voor het aculturele milieu "


De auteur heeft een grote verachting voor het aculturele milieu waaruit hij stamt
oktober 9, 2015

‘Al is het wijntje zuur het blijft op tafel’ bestaat uit een aantal delen, die elk in een totaal verschillende stijl geschreven zijn. In het eerste deel, dat de periode 1942-1967 beslaat, bouwt Fred van der Wal aan de hand van allerlei familie anekdoten over zijn kinder- puberteits- en adolescente jaren, en door de beschrijving van de plaatsen waar de eerste jaren van zijn leven zich afspeelden, die periode uit zijn leven zorgvuldig op.

Hij ‘switcht’ er, zoals hij zelf zegt, van verleden naar heden en vice versa. Van der Wal rekon strueert de wereld van zijn jeugd om die te duiden en mee af te rekenen: het is een konfronta tie met de kleinburgerlijkheid van zijn opvoeders.

Vooral de doorgaans afwezigevader en moeder moeten het ontgelden, maar ook de dominante grootmoeder, kille groot vader en weinig begaafde inwonende latent-lesbische tante. Zij worden het hele boek door in een ongunstig daglicht gesteld.

De auteur heeft een grote verachting voor het milieu waaruit hij stamt: ‘Ik werd dus door een reeks toevalligheden geworpen in dat heel speciale schijn liberale en tegelijk onverdraagzame upper middle class milieu van de jaren vijftig waar sex, powezie, proza, muziek en media gewoon als iets onbruikbaars terzijde werden geschoven’.

De enige waarde waaraan in dat rechtse milieu een grote betekenis gehecht werd, was het geld en academische titels die zij zelf nooit hadden kunnen verwerven.

Dat geldt evenzeer voor van der Wals moeder die hem op 2 jarige leeftijd aan de grootouders had gegeven, nooit gezien had en hem na 60 jaar een haat brief stuurde. Ondernemingszin en doorzettingsvermogen ontbraken haar, zij werd orthodox rooms katholiek, kocht haar zonden af met een aflaat en huwde voor de tweede keer een werkeloze loodgieter.

De doorgaans afwezige vader bewoog zich, in de ogen van de opgroeiende zoon, op een uiterst ergerlijke wijze hinderlijk door jarenlang instantie sop zijn drie kinderen af te sturen en prcessen te beginnen om ze in weeshuzien te krijgen. Hij is het prototype van ‘de laag geschoolde mens’: ‘op straat beweegt hij zich voort met driftige, verkorte pasjes, ogenschijnlijks trijdbaar, amechtig, met een das, colbertje en bruine schoenen en een lederen polstasje.

Fred van der Wal wordt ook opstandig bij de gedachte dat zijn vader een mislukte zelfmoordpoging deed toen de drie kinderen even in huis waren nadat zijn tweede vrouw was weg gelopen. De schrijver achtte zich heel lang gewoon als persoon vernederd door de maatschappelijke omgeving waarin hij ‘groot’ gebracht werd. Alleen de zich als een libertijn gedragende oom Bob was het enige aantrekkelijke alternatief voor de jonge Fred om zich me ete identificeren.

Ook in de natuur al vroeg, in het bijzonder zon, zee, strand en het duinlandschap en in het gezelschap van kunstenaars vond hij een wereld waarin hij kon ontsnappen aan de terneerdrukkende sfeer van school en gezin. De figuur van de militair en zelfs de SS-mannen die zijn vader met zijn tweede vrouw bezochten oefenden geen geheimzinnige aantrekkings kracht op hem uit. Het feit dat Fred dienst weigerde kwam hem te staan op een scheld kanonnade van alle familie leden in 1966.

Geregeld zinspeelt auteur op de eenzaamheid en bedreigingen die zijn jonge leven kenmerk ten. Eigenlijk kon hij zijn omgeving bijna niet aan. Nu hij zich als volwassen mens bewust geworden is van die situatie, wil hij zich via zijn publicaties en kunst van het verleden bevrijden, omdat hij als gekonfronteerd wordt met een nog veel groter probleem dan het vinden van het eigen psychisch evenwicht en een zeker mate van levensvervulling: namelijk dat van de dood.

Nu ervaart hij hoe bij voorbeeld een kennis zich op een even smalle wijze gedraagt tegenover het nakende levenseinde als tegenover de problemen van het leven. Daarin voelt hij zich opnieuw enorm gefrustreerd, omdat hij juist, naar het voorbeeld van Hemingway, door zijn ervaring van de eros en thanatos de met een bepaalde doodsverachting beoefende etiek van de daad, de konfrontatie met de dood niet uit de weg wil gaan: ‘Ik praat met mijn artistieke vrienden over de angsten van zij die sterven gaan, die op hunn gezicht te lezen staan.

De wereld stort nu letterlijk in elkaar voor velen als het gata kieren en de kaarsen al bij het koude voeteneinde worden ontstoken en velen nemen dagelijks Oxazepam doses in om de situatie en het leven aan te kunnen.

Een kennis gaf me tien pakjes Oxazepam kadoo, het paardenmiddel van de psychiatrie. Ik ben ik er eindelijk toe gekomen alle overbodige lijden van mij af te zetten om de lijn in mijn lotsbestemming niet te verliezen, die zich steeds duidelijker begint af te tekenen. Ik zal nooit Oxazepam gebruiken. Mijn wereld zal niet ineenstorten. Ikz elf ook niet! Ik ga door waar anderen al lang gestopt zouden zijn!’.

Die problematiek heeft Fred van der Wal vroeger op een overtuigende wijze uitgeschreven in verhalen

Terwijl hij als kunstenaar terugblikkend in het verleden, in de huidige eindfase van zijn leven ervaart hoe leugenachtig de op het geld afgestemde burgerlijke samenleving tegenover de scheppend-vitale krachten van het leven is blijven staan in steeds grotere mate, zo komt hij thans evenzeer tot de bevinding dat diezelfde samenleving zich ook tegenover de dood en het leven op een laffe wijze gedraagt. Dat besef vormt de diepe ondergrond van Freds superioriteitsgevoel, dat hij als volgt uitdrukt: ‘onkwetsbaar worden in de tijd, niet meer verblind door de passie voor het geld, alleen geleid door een doorluchtige, transparante, rustige luciditeit volgens tevoren onbekende, onfeilbare regels’.

Het spreekt haast vanzelf dat die moraal aan het eindpunt ligt van een lange psychische en artistieke ontwikkeling. Ze is gebouwd op vernedering, wraak, zelfbevestiging en op het besef van de onfeilbaarheid van het op eigen krachten beproefde en verworven levensinzichten.

De ervaring van dood en leven, geeft Fred van der Wal soms weer in cursief gedrukte bladzijden. De eros wordt er belichaamd in de als een prinses uitgebeelde Zoenvis. De liefde wordt er bedreven als een verfijnd spel. Tegelijkertijd deed de vrouw in van der Wals wereld op het roemruchte Vkblog haar intrede als de belichaming van ‘l’amour unique’ en het begrip Twin Soul.

De liefde krijgt een mythisch, bovenaards karakter.

In diezelfde bladzijden begeleidt de auteur ook vanuit zijn taalscheppende bewustzijn de ontwikkeling van zijn eigen levensverhaal: het zijn ook, zoals door velen bevestigd, de meest gewild literaire passages uit het boek.

Het werk is trouwens geschreven in een bewuste taal: ‘Minder of meer woorden gebruiken speelt geen rol om toch hetzelfde effekt te bereiken. De kokende lava van mijn vorige boeken past hier niet langer. De myte krijg je maar kapot met een scalpel.

Ik beoefent het schrijven als een met uiterste waakzaamheid bedreven krachtmeting met de leugen en met mijzelf in gevecht. Ik wordtel en kom boven. Blijkbaar is de techniek van de ‘kokende lava’ daartoe minder geschikt. In de vorige boeken werkte die stijl hoofdzakelijk als een soort automatisch schrift dat tot doel had de auteur te bevrijden van allerlei maatschappe lijke taboes en verborgen psychische remmingen.

 



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.