Gegevens:

Auteur:
Categorie:
Columns/Blogs
Geplaatst:
10 december 2015, om 16:49 uur
Bekeken:
328 keer
Aantal reacties:
0
Aantal downloads:
181 [ download ]

Score: 0

(0 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"De schrijfelite"


Het volgende slaat niet op u, noch op uw familie of schoonfamilie.

 

Er zijn bepaalde schrijverssites, die naast schrik onvervangbaar amusement bieden. Zij worden gedomineerd door schrijvers, die daar vanaf het begin zijn. Nadat ze de acht verhalen, die ze wisten te bedenken, hebben gepubliceerd gaan ze zich vervelen… Zodra de inspiratie is opgedroogd, hebben ze alleen nog hun anciënniteit om zich op voor te staan. Deze zelfgeproclameerde schrijfadel laat zich graag gelden. Aspirantschrijvers, die zich op die site aanmelden, vormen een welkom doelwit.

 

In hun reacties heten ze die nieuwelingen welkom, waarna hun eerste pennenvruchten worden becommentarieerd. Of een verhaal aandachtig is gelezen, valt te betwijfelen. De soms razendsnelle reacties doen vermoeden, dat men de tekst niet goed heeft laten doordringen. Als het bagger is, komt er vaderlijk of moederlijk commentaar met oppeppers als "goed je best blijven doen", "de spellingcontrole gebruiken" en "voldoende wit in de tekst overlaten". Men kan zien, dat de nieuweling geen bedreiging voor hun regime is. Men is dan relatief vriendelijk.

 

Zulke betuttelende commentaren lees ik vluchtig, want het echte vuurwerk komt pas als er een getalenteerde nieuweling opduikt. Dan komt het venijn naar boven, want deze bedreigt gevestigde posities. Zodra de schrijfadel bij de eerste inzending een bepaalde allure opmerkt, volgen er vrij agressieve reacties.

 

Alsof ze het met elkaar afgesproken hebben, werpt een aantal zich op het nieuwe lid. Het beeld van bloeddorstige harpijen, die zich hongerig op hun prooi storten, dringt zich op. Hun commentaren vormen adembenemend leesvoer. Lelijk is het nieuwe mooi, zal ik maar zeggen. Hun oordeel lijkt te zijn gebaseerd op wat ze op school hebben geleerd bij het onderdeel “opstel schrijven”. Er wordt sterk gehecht aan een herkenbare structuur van kop-middenstuk-slot met ergens in het midden een climax. Desnoods een klein orgastisch climaxje aan het eind. Het lijdt geen twijfel, dat hun schoolverslagen en -werkstukjes door een ringetje waren te halen. En zeg nou zelf… schrijven is schrijven.

 

Een enkeling neuzelt nog wat over een "ontbrekende rode draad". Deze metafoor komt tot vervelens toe terug, waardoor ik onsmakelijke bijgedachten krijg. Die geheimzinnige draad moet allerlei gebeurtenissen met elkaar verbinden, maar het beeld van een waslijn met daaraan drogende sokken, luiers of maandverband kan ik maar niet uit mijn hoofd krijgen. Een vrijblijvende, nooit onderbouwde kritiek is deze: men vindt een stuk "niet consistent" en "niet coherent". Dat zal best en het klinkt even nietszeggend als interessant. Meestal is het een bekentenis, dat men er geen lor van begrijpt.

 

Er valt namelijk vaak ook iets goeds op te merken. Bijvoorbeeld die extra laag eronder of een verholen, verrassende wending. Vlieg dan maar op met die coherentie.

 

Waarschijnlijker is, dat zo'n kort-door-de-bocht criticus van slag raakt bij de confrontatie met iets onbekends. Sommige commentaren demonstreren dat men weinig op heeft met (moderne) korteverhalenschrijvers. Gelauwerde schrijvers van korte verhalen zoals bijvoorbeeld L.H. Wiener, Thijs de Boer en zelfs wijlen Simon Carmiggelt vallen regelmatig bij de eerste zin midden in een situatie. In hun tekst zitten vaak anticlimaxen. Na de eerste teleurstelling daarover, ontdek je dat er secondair toch weer een climax is. En dat op de plekken in de tekst, die een schrijfcursus niet aanwijst. De columnist Nico Dijkshoorn bestookt, kenmerkend voor hem, de lezer graag met een opsomming van losse feitjes. Rode draad, ho maar. Leesgenot? Onuitputtelijk…

 

Maar het verlangen om de nieuweling op de vingers te tikken is zo sterk, dat men aan die aandrang gevolg moet geven. "Hoe komt dat toch, Sensei?" hoor ik u al vragen…

 

Dat komt hierdoor. De schrijfelite verdedigt zijn territorium door een grensgebied af te bakenen met schriftelijke geurmerken. Een hond of kat deponeert ontlasting, die fungeert als een soort grenspaal. Ook het markeren met urine is gangbaar. Het werkwoord “afzijken” bestaat niet toevallig. Allerlei zoogdieren verspreiden geurmerken door middel van geurklieren onder de voetzolen. De schrijfelite heeft daarom de onbedwingbare neiging schoppen uit te delen. Ziehier de biologie van de piskijkende criticasters.

 

Het volgen van een cursus schrijven verdient lof, maar dat geeft geen garantie om een schrijver te worden. Zonder aanleg zal je alleen tekstproducent worden. Sleetse leden van de schrijfelite demonstreren dat soms door alleen nog maar prikbordaankondigingen over evenementen en dergelijke in te sturen. Gelijksoortige mededelingen staan ook in mijn thuisgeprinte wijkkrantje.

 

De ironische ondertoon van "schrijven is schrijven" ontging u natuurlijk niet. Een aparte vorm van schrijven mag daarom niet onvermeld blijven. Aan sommige critici merkt men dat ze bekend zijn met copywriting. De wetmatigheden van dat mooie vak vormen de meetlat, waarlangs ze ingezonden stukken recenseren. Dat wringt, want – gewend aan het schrijven van persberichten, bijsluiters, gebruiksaanwijzingen, kookrecepten, wenskaarten en pakkende slogans – worden aanstormende talenten aan de hand van irrelevante criteria gerecenseerd.

 

Nieuw aangemelde schrijvers knappen af op gezeur over teveel wit of te weinig wit in het tekstbeeld. Hoe terecht ook kritiek is op slechte spelling, zo iemand is niet gediend met sarcastisch fileren van zijn tekst. Als je zo'n inzending hardop leest, hoor je de spelfouten niet en kan je een weloverwogener oordeel geven. Van veelbelovende schrijftalenten lees je - na vernietigende kritieken - helaas niets meer. Opbouwende kritiek juicht iedereen toe, maar dat miese gezuig over te veel wit, te weinig wit, te lang, te kort en ontbrekende alinea's heeft er veel weg van, dat de commentator zich ontlast. De biologische analyse van enkele alinea's hiervoor is van toepassing.

 

Mensen onderuithalen vanwege spelfouten is contraproductief. Verbazingwekkend vaak bleken slechte spellers gewoon niet te weten, dat in hun gebruikte software een spellingcontrole zat. Dat ze verrassend goede vertellers zijn, blijkt als je de moeite neemt om hun teksten hardop te lezen. Zo merk je de spelfouten niet op.

 

De moraal van het verhaal: pas na het laatste puntje weet je wat het verhaal voorstelt.

 



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.