Gegevens:

Auteur:
Categorie:
Columns/Blogs
Geplaatst:
13 mei 2010, om 20:08 uur
Bekeken:
578 keer
Aantal reacties:
0
Aantal downloads:
218 [ download ]

Score: 2

(2 stemmen)

Log-in om ook uw mening te geven!




Share |

"Pesjoenkelen"


  Tijdens een recente bijeenkomst van ons clubje schrijvers, kwam van een van de deelnemers de vraag of wij het juiste woord wisten voor het waarschijnlijk platte woord pesjoenkelen. Het had te maken met een gebruik in de Rooms Katholieke kerk en zou mogelijk een uitdrukking zijn in het Brabantse dialect.
 
Na veel speurwerk door deze dame in woordenboeken Nederlands en in het Brabants dialect, had ze zich voorlopig tevreden gesteld met pecionkelen. Het lag dicht bij het zogenaamde bastaardwoord pesjoenkelen, maar deed wat meer ABN-waardig aan.
 
Thuisgekomen leidde mijn speurtocht al snel naar Google om met de zoekende vraag: "Rooms Katholieke gebruiken" bij het... inderdaad bestaande woord PESJOENKELEN uit te komen.
Overigens is dit in geen Nederlands woordenboek te vinden!
 
Er zijn twee theorieën over het ontstaan van het woord. Het zou van het Latijnse woord portiuncula afkomen, wat deurtje zou betekenen. Het zou ook een verbastering van portiuncula kunnen zijn. Dit laatste heeft weer te maken met een feestdag ter inwijding van de Baseliek van Portioncule te Assisi, waar ook aflaten (iemand toestaan zijn plaats te verlaten. Hier het vagevuur) konden worden verdiend.
 
Maar wat betekent pesoenkelen nu precies?
Wel, dit is weer een dergelijk krankzinnig en mysterieus gebruik waarmee het gelovige volk werd bezig gehouden. Dit gebruik houdt verband met een aflaat die op Allerzielen werd verleend voor de zielen van de overledenen. Indien men in het kerkgebouw vijf Onze Vaders, vijf Wees Gegroetjes en vijf Eer aan de Vaders bad ter intentie van de Paus, verkreeg men de toties-quoties aflaat. Iedere aflaat redde een ziel uit het vagevuur. Als men de aflaat verkregen had ging men de kerk uit, waarna men weer binnenkwam om opnieuw de bovengenoemde gebeden te zeggen en opnieuw een aflaat te verkrijgen.


Soms werd er door de jeugd een soort spel of wedstrijd van gemaakt wie de meeste aflaten had vergaard. Ik denk dat er soms meer aflaten waren verzameld dan er zielen in het vagevuur waren.

 

Persoonlijk vind ik zowel het gebruik als het vagevuur  bijzonder vaag!



Reageer op dit verhaal!

Je moet helaas ingelogd zijn om te kunnen reageren.